همه چیز درباره کافئین

  • شروع کننده موضوع Reza
  • تاریخ شروع

Reza

Senior Member
#1
کافئین نوعی ماده آلکالوئیدی است که بطور طبیعی در برخی مواد غذایی از جمله دانه قهوه، چای، دانه کاکائو و … یافت می*شود. این ماده را به برخی انواع نوشیدنی از جمله نوشابه اضافه می*کنند. کافئین سبب ایجاد طعم تلخی می*شود. این ماده، محرک سیستم عصبی همراه با اثرات روان درمانی و همچنین تحریک کننده سیستم تنفسی است. کافئین ضربان قلب را بالا برده و ادرار آور است.

api-caffeinex-200-tablete.jpg

خواص شیمیایی کافئین : کافئین یک آلکالئید از خانواده متیل گزانتین*ها است که خواص آن به تئوفیلین و تئوبرومین هم شبیه است. کافئین خالص، به صورت پودر سفید رنگ تلخی می*باشد. این ماده از ترکیب کربن، هیدروژن، نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است.
خواص فیزیکی کافئین :

اثرات کافئین:thumbsdown:

کافئین خالص پودر نرم، بی*بو، سفید و براقی می*باشد. نقطه جوش آن 178 درجه سانتیگراد و نقطه ذوب آن 238 درجه سانتیگراد است. وزن مخصوص کافئین 2/1 است. PH آن 9/6 می*باشد. چگالی آن هم 7/6 است.

واکنش های متفاوت بدن در برابر کافئین ، به آستانه تحمل افراد بستگی دارد اما به طور کلی تأثیر آن ها را می توان چنین بیان کرد:

فشار خون: کافئین ، فشار خون را افزایش می دهد. اگر کسی ۲۵۰ میلی گرم قهوه مصرف کند، فشار خونش در یک ساعت ، ۱۰ میلی متر بالا می رود.
قلب: پس از مصرف قهوه، ضربان قلب کاهش می یابد اما پس از مدتی بر تعداد آن افزوده می شود و تا هنگامی که کافئین از بدن خارج نشده باشد به همان صورت باقی می ماند.
چنانچه میزان کافئین مصرفی ، بالا باشد نه فقط تپش قلب ایجاد می کند بلکه حالت ( Fibrilation) یعنی حرکت نامنظم ماهیچه های قلب نیز پدید می آید که گاه ممکن است منجر به مرگ شود.
بر اساس آمارهای به دست آمده، نوشیدن بیش از ۵ فنجان قهوه در روز ، احتمال سکته قلبی را افزایش می دهد.
هورمون ها: کافئین بر تولید برخی از هورمون های بدن می افزاید، مانند : اپی نفرین( Epinephrine) که منقبض کننده عروق است ، نوراپی نفرین ( Norepinephrine) که بر میزان فشار خون می افزاید، رنین ( Renin) که به علت کم خونی کلیه ها و بر اثر کاهش فشار نبض در سرخرگ کلیوی ، از کلیه ها ترشح می شود و پس از فعل و انفعالاتی ، باعث فشار خون می گردد و کاتکولامین ( Catecholamine) که باعث تحریک اعصاب قلب شده و حرارت بدن را افزایش می دهد.
معده: کافئین بر ترشح اسید معده و میزان پپسین ( Pepsin) که نوعی آنزیم معدی است می افزاید.
خانم های باردار: اداره نظارت بر غذا و دارو در آمریکا ( FDR) در سال ۱۹۸۰ میلادی اعلام کرده است که کافئین باعث زایمان زودرس می شود و ممکن است در نوزدان ناراحتی ایجاد کند.
اگر چه از آن تاریخ ، پژوهش ها و مطالعات بسیاری در این زمینه صورت گرفت اما تا کنون مشخص نشده است که چه مقدار کافئین می تواند عامل زایمان زودرس شود.
کافئین برای نوزادان دو عارضه ایجاد می کند:
از طریق شیر مادر وارد دستگاه گوارش کودک می شود و او را در وضعیت استفراغ قرار می دهد.
مدت زیادی در بدن نوزاد می ماند تا متابولیزه شود، زیرا کبد نوزاد به اندازه کافی آنزیم ندارد.
در صورتی که مادری دو فنجان قهوه تند بنوشد و سپس به نوزاد خود شیر بدهد چون بخشی از کافئین ، همراه شیر مادر وارد بدن نوزاد می شود ، امکان دارد عوارض زیر در نوزاد به وجود آید: ناآرامی، لرزش دست ها، پاها و لب ها، سفت یا شل شدن عضلات و ماهیچه های بدن، بی خوابی، جیغ زدن، حساسیت نشان دادن به صدا، به گونه ای که با کمترین صدایی کودک از خواب می پرد. از این رو به مادرانی که فرزند خود را شیر می دهند توصیه می شود که از مصرف قهوه یا مواد کافئین دار پرهیز کنند.
مغز و اعصاب: تأثیر کافئین بر مغز و اعصاب، می تواند به پیدایش عوارض زیر منجر شود:
اضطراب
هیجان
ناآرامی
فراموشی
افسردگی
کسانی که گرفتار عارضه افسردگی هستند ، نباید بیش از یک گرم کافئین در روز مصرف کنند ؛ زیرا سبب شدت یافتن افسردگی آن ها می شود.

خون: کافئین باعث می شود که مقدار قابل ملاحظه ای از سدیم و پتاسیم بدن از طریق کلیه ها دفع شود، همچنین مقدار مصرف قند را نیز کاهش می دهد که نتیجه آن ، افزایش قند خون خواهد بود.
از این رو به کسانی که مبتلا به بیماری قند ( دیابت) هستند توصیه می شود از مصرف مواد کافئین دار، اجتناب ورزند. کافئین ، جذب آهن را در روده ها کم می کند و لذا با توجه به نیاز ضروری بدن به آهن، که کار خون سازی را بر عهده دارد، توصیه می شود که از مصرف کافئین همراه با غذا و تا یک ساعت پس از آن، به طور جدی پرهیز شود.
لاغری: کافئین میزان سوخت و ساز بدن را بالا می برد و در نتیجه مصرف کالری نیز افزایش پیدا می کند. برای مثال ، چنان چه کسی یک فنجان قهوه حاوی ۱۰۰ میلی گرم کافئین بنوشد میزان متابولیسم بدن وی تا ۴ درصد افزوده شده و درنتیجه باعث لاغری او می شود.
فیبروکیستیک ( Fibrocystic) : زنانی که در سینه خود غده فیبروکیستیک دارند ، نباید به میزان زیاد کافئین مصرف کنند، زیرا به بزرگ شدن این غده کمک می کند.

منابع کافئین::thumbsdown:

منبع اصلی کافئین بین مواد غذایی مختلف، دانه قهوه می*باشد. محتوای کافئین در مواد غذایی بسیار متغیر است. در سال 2004م، در اتیوپی درختانی پیدا شد که یک پانزدهم گیاهان کافئین دار، کافئین داشتند. احتمالاً در آینده نزدیک، از این گیاهان جدید برای تهیه نوشیدنیهای قهوه که میزان کمتری کافئین داشته باشند، استفاده می*شود.

یک دوز کافئین تقریباً 100 میلی*گرم است که 150 میلی لیتر نوشیدنی قهوه یا یک عدد قرص کافئین، حاوی این مقدار کافئین می*باشد. قهوه*ها از نظر میزان کافئین بسیار باهم متفاوتند. یک فنجان قهوه می*تواند بین 75 تا 250 میلی*گرم کافئین داشته باشد. چای سیاه نسبت به قهوه حاوی کافئین کمتری است که البته به روش دم کردن آن بستگی دارد. چای سبز خیلی کم کافئین دارد. نوشابه ها معمولاً کمتر از قهوه کافئین دارند، اما برخی نوشابه*های انرژی*زا خیلی زیاد کافئین دارند ( در تهیه نوشیدنیهای غیر الکلی، میزان کافئین موجود در آنها توسط سازندگان به دقت کنترل می*شود. معمولاً هر چه میزان کافئین این نوع نوشیدنیها بالاتر باشد، محبوبیت آنها بیشتر می*شود).

میزان کافئین موجود در مواد غذایی :

شکلات تلخ و شیرین 875 میلی*گرم در هر کیلوگرم
شکلات شیری 100 تا 210 میلی*گرم در هر کیلوگرم
کاکائو 17 میلی*گرم
در هر لیتر قهوه*ای که خوب دم شده 130 تا 160 میلی*گرم
در هر لیتر قهوه بدون کافئین 13 تا 20 میلی*گرم
در هر لیتر قهوه فوری 130 تا 400 میلی*گرم
در هر لیتر اسپرسو3400 میلی*گرم
در هر لیتر چای سیاه دم شده 85 تا 370 میلی*گرم
در هر لیتر چای فوری دم شده 120 میلی*گرم
در هر لیتر چای سبز 85 میلی*گرم
در هر لیتر چای سفید 68 میلی*گرم
در هر لیتر به کافئین موجود در چای، گاهی "تئین" هم گفته می*شود، چون قبلاً تصور می*کردند که کافئین موجود در چای، چیزی جدای از کافئین موجود در قهوه می*باشد.
نوشیدنی انرژی*زا 350 میلی*گرم در هر لیتر. در برخی کشورها این میزان کافئین را تا 135 میلی*گرم کاهش می*دهند.
نوشیدنی غیر الکلی (کافئین دار) 100 تا 270 میلی*گرم در هر لیتر
قرصهای کافئین حاوی 200 میلی*گرم کافئین می*باشند.

در کشورهای اتحادیه اروپایی، هر ماده*ای که میزان کافئین آن، بیش از 150 میلی*گرم در لیتر باشد باید روی بسته آن هشدار داده شود. گاهی حتی روی بطری نوشابه*های انرژی*زا هم این هشدار به چشم می*خورد. در بیشتر کشورها، کافئین را جزو مواد طعم دهنده تقسیم بندی می*نمایند.

سوخت و ساز کافئین و بررسی سمی بودن آن :

کافئین بر مغز با مسدود کردن راه گیرنده*های آدنوزین عمل می*کند. با مسدود شدن راه گیرنده*های سلولهای عصبی، آدنوزین فعالیت سلولهای عصبی را کند می*کند. این فرایند معمولاً هنگام خواب اتفاق می*افتد. مولکول کافئین بسیار به آدنوزین شبیه است و راه همان گیرنده*ها را می*بندد، اما نمی*گذارد که فعالیت سلولهای عصبی کند شود. در عوض، کافئین فعالیت گیرنده*ها و همچنین فعالیت خود آدنوزین را متوقف می*کند. با افزایش فعالیت سلولهای عصبی، هورمون اپی*نفرین آزاد می*شود. با آزاد شدن این هورمون، فرآیندهایی حادث می*شوند، از جمله بالا رفتن ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، افزایش جریان خون در ماهیچه*ها، کاهش جریان خون در پوست و اندامهای داخلی و همچنین ترشح گلوکز از کبد.