اثر تستوسترون بر بدن

  • شروع کننده موضوع amir
  • تاریخ شروع

amir

Senior Member
#1
اثر تستوسترون بر بدن
توزیع موهای بدن

تستوسترون باعث رویش موهای مناطق زیر میشود: – روی پوبیس – در طول خط سفید شکم گاه تا ناف و بالاتر – روی صورت – معمولاً بر روی سینه – با شیوع کمتر بر روی سایر نواحی بدن مانند پشت تستوسترون موهای بیشتر قسمتهای دیگر بدن را هم پر پشت تر میکند.

کاسه سر و طاسی

تستوسترون رشد موی بالای سر را کم میکند؛ مردانی که بیضههای فعال ندارند طاس نمیشوند اما بسیاری از مردانی که صفات ثانویهٔ جنسی در آنها بارز است هرگز طاس نمیشوند زیرا طاسی معلول دو عامل است: ۱- زمینهٔ ژنتیکی ایجاد طاسی ۲- ترشح مقادیر زیاد هورمونهای آندروژنی به همراه زمینهٔ ژنتیکی مزبور زنانی که زمینهٔ ژنتیکی مساعد دارند و دچار تومورهای آندروژنی طویلالمدت نیز میشوند همچون مردان طاس میگردند.

اثر بر صدا

تستوسترون ترشح شده از بیضهها یا تزریق شده به بدن سبب هیپرتروفی مخاط حنجره و بزرگی حنجره میشود. این اثرات ابتدا باعث صدایی نسبتاً ناموزون و خشن میگردد ولی به تدریج صدا به صورت بم شاخص مردانه در میآید.

تاثیر بر پوست

تستوسترون ضخامت پوست کل بدن را افزایش میدهد و زمختی بافتهای زیر جلدی را زیاد میکند. تستوسترون میزان ترشح برخی از غدد سباسه بدن یا شاید تمام آنها را افزایش میدهد. ترشح بیش از حد از غدد سباسه صورت اهمیت خاصی دارد زیرا ترشح زیاد این غدد میتواند موجب پیدایش آکنه (acne) شود. بنابراین آکنه یکی از شایعترین مشخصات دورهٔ نوجوانی است که بدن مرد برای نخستین بار در معرض تستوسترون زیاد قرار میگیرد. پس از چند سال از ترشح تستوسترون، پوست به طور طبیعی خود را به نوعی با تستوسترون سازگار میکند و بدین ترتیب بر آکنه فائق میآید. تستوسترون پروتئین سازی و تکامل عضلات را افزایش میدهد.

یکی از مهمترین صفات مردانه تکامل فزایندهٔ عضلات پس از بلوغ است به طوری که تودهٔ عضلانی مرد به طور متوسط حدود ۵۰ درصد بیش از تودهٔ عضلانی زن میشود. این حالت با افزایش پروتئین در قسمتهای غیر عضلانی بدن نیز همراه است. بسیاری از تغییرات پوست به دلیل نشست پروتئینها در پوست است و تغییرات صدا هم تاحدودی ناشی از همین عمکلرد آنابولیک تستوسترون در مورد پروتئینها است.

با توجه به اثر بزرگ تستوسترون و سایر آندروژنها بر عضلات بدن، ورزشکاران به طور گسترده از یک آندروژن صناعی برلی بهبود قوای عضلانی خود استفاده میکنند. این کار باید به شدت تقبیح شود زیرا تستوسترون زائد در بلند مدت اثراتی زیانبار دارد. در سنین پیری هم از تستوسترون به عنوان نوعی هورمون جوانی استفاده میکنند تا قدرت عضلانی را بهبود بخشند گرچه نتایج آن زیر سوال است.

تستوسترون ماتریس استخوانی را افزایش میدهد و باعث احتباس کلسیم میشود. در پی افزایش تستوسترون گردش خون هنگام بلوغ یا پس از تزریق بلند مدت تستوسترون به حد چشمگیری زیاد میشود و مقدار املاح رسوبی کلسیم در آنها تا حد چشمگیری افزایش مییابد. پس تستوسترون مقدار کل ماتریس استخوان را زیاد میکند و سبب احتباس کلسیم میشود. معتقدند افزایش ماتریس استخوان حاصل اثر عمومی تستوسترون در آنابولیسم پروتئینها و اثر آن در رسوب املاح کلیسم در پاسخ به افزایش پروتئین است.

سرانجام تستوسترون اثرات خاصی به ترتیب زیر بر لگن دارد: – باریک کرد ن خروجی لگن – طویل کردن آن – ایجاد شکل قیف مانند به جای شکل تخم مرغی که در لگن زن دیده میشود – افزایش زیاد استحکام لگن جهت تحمل بار لگن مرد در غیاب تستوسترون شبیه لگن زن میشود.

باتوجه به توان تستوسترون در افزایش اندازه و قدرت استخوانها، گاه از آن برای درمان پیرمردان مبتلا به استئوپورز استفاده میکنند. اگر مقدار زیادی تستوسترون یا هرگونه آندروژن دیگر به طور غیر طبیعی در کودک در حال رشد ترشح شود سرعت رشد استخوان به شدت کاهش مییابد و باعث نقص در ساختار کل بدن نیز میشود. علت این امر٬ اثر تستوسترون بر بخشهای رشد کننده استخوان است و سبب جوش خوردن اپی فیزهای استخوانهای دراز در سنی پایینتر به تنهٔ استخوانهای مربوطه میشود. بنابراین با وجود سرعت زیاد رشد، این جوش خوردن زودرس اپی فیزها باعث میشود قد شخص از حالتی که تستوسترون اصلاً ترشح نمیگردد نیز کوتاهتر شود. حتی در مردان طبیعی هم قد نهایی شخص مختصری کوتاهتر از قدی است که در صورت اخته شدن پیش از بلوغ بدست میآمد.



تاثیر بر میزان متابولیسم پایه

تستوسترون میزان متابولیسم پایه را بالا میبرد. تزریق مقادیر زیاد تستوسترون میتواند میزان متابولیسم پایه را تا ۱۵ درصد افزایش دهد. حتی ترشح مقادیر معمول تستوسترون از بیضه طی دورهٔ نوجوانی و اوایل بزرگسالی هم باعث افزایش میزان متابولیسم پایه به میزان ۵ تا ۱۰ درصد نسبت به حالتی میشود که بیضهها فعال نباشند. این افزایش میزان متابولیسم احتمالاً نتیجهٔ غیر مستقیم اثر تستوسترون بر آنابولیسم پروتئینها است زیرا افزایش مقدار پروتئینها به ویژه آنزیمها فعالیت همهٔ سلولها را زیاد میکند.

تاثیر بر گلبولهای قرمز خون

تستوسترون گلبولهای قرمز خون را افزایش میدهد. اگر تستوسترون را به مقدار طبیعی به بدن یک بزرگسال اخته(castrated) تزریق کنیم، تعداد گلبولهای قرمز در هر میلی متر مکعب خون ۱۵ تا ۲۰ درصد زیاد میشود. همچنین مردان به طور متوسط در هر میلیمتر مکعب خون حدود ۷۰۰۰۰۰ گلبول قرمز بیش از زنان دارند. با وجود ارتباط قوی میان تستوسترون و افزایش هماتوکریت، به نظر نمیرسد که تستوسترون مستقیماً میزان اریتروپوییتین را افزایش دهد یا اثری مستقیم بر تولید گلبولهای قرمز داشته باشد. حداقل بخشی از این اثر تستوسترون در افزایش تولید گلبولهای قرمز ممکن است ناشی از افزایش میزان متابولیسم پس از تجویز تستوسترون باشد.

اثر تستوسترون بر تعادل آب و الکترولیت

هورمونهای استروییدی زیادی میتوانند باز جذب سدیم را در توبولهای دیستال کلیهها افزایش دهند. تستوسترون هم چنین اثری دارد، ولی اثر آن در مقایسه با مینرالوکورتیکوییدهای فوق کلیه جزئی است. با وجود این حجم خون و مایع خارج سلولی بدن مرد پس از بلوغ نسبت به وزنش قریب ۵ تا ۱۰ درصد افزایش مییابد.[۱۳]

درمان
برای درمان کمبود این هرمون در بدن٬ معمولاً از تستوسترون باشکال خوراکی٬ تزریقی و یا موضعی استفاده میشود.

کاربرد دارویی
تستوسترون به صورت آمپول گاه در صورت عدم بروز به موقع صفات ثانویه جنسی و نیز در بدن سازی به کار میرود. ترکیبات متعددی با فرمول شیمیایی یا عملکرد مشابه تستوسترون نیز به عنوان داروهای آندروژن ساخته شدهاند مانند دانازول، ناندرولون و … که کاربردهای متعددی دارند.

عوارض جانبی

از جمله عوارض درمان با تستوسترون میتوان به موارد زیر اشاره کرد: افزایش آنزیمهای کبدی و افزایش خطر سرطان کبد، افزایش احتمال ابتلا به سرطان پروستات، افزایش چربی خون، افزایش گلبولهای قرمز خون و انسداد تنفسی و کوچک شدن بیضه. در مورد درمان با تستوسترون و اثر آتروفیک آن بر بیضه٬ امروزه از تجویز داروی کلومیفن سیترات بصورت همزمان با تجویز تستوسترون استفاده میشود.